มุ่งสู่ห่วงโซ่อุปทานด้านการดูแลสุขภาพที่ยั่งยืน Towards Sustainable Health Care Supply Chains: Advancing Low-Carbon and Climate-Resilient Systems

มุ่งสู่ห่วงโซ่อุปทานด้านการดูแลสุขภาพที่ยั่งยืน: การยกระดับระบบคาร์บอนต่ำและระบบที่มีความยืดหยุ่นต่อสภาพภูมิอากาศTowards Sustainable Health Care Supply Chains: Advancing Low-Carbon and Climate-Resilient Systems   ระบบสุขภาพมีการพึ่งพาห่วงโซ่อุปทานทั้งในระดับท้องถิ่นและระดับโลกอย่างมาก ทั้งในด้านพลังงาน โครงสร้างพื้นฐาน และสินค้าและบริการที่จำเป็น ความพึ่งพาดังกล่าวทำให้ประชาชนมีความเปราะบางต่อความเสี่ยงจากการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศมากขึ้น อย่างไรก็ตาม ขณะเดียวกันก็เปิดโอกาสให้มีการประยุกต์ใช้แนวทางคาร์บอนต่ำและแนวทางที่เสริมสร้างความสามารถในการรับมือกับสภาพภูมิอากาศได้ ห่วงโซ่อุปทานด้านการดูแลสุขภาพในปัจจุบันจำนวนมาก  ยังขาดศักยภาพในการคุ้มครองผลิตภัณฑ์ทางการแพทย์ให้มีความปลอดภัยอย่างเพียงพอภายใต้สภาพแวดล้อมที่เปลี่ยนแปลงไป การปล่อยก๊าซเรือนกระจกของภาคสุขภาพมากกว่าร้อยละ 71 มาจากการปล่อยในขอบเขตที่ 3 (Scope 3)    ซึ่งส่วนใหญ่มาจากห่วงโซ่อุปทานด้านการดูแลสุขภาพ และอีกร้อยละ 12 มาจากการใช้พลังงานที่ซื้อมา (Scope 2) ส่งผลให้รอยเท้าคาร์บอนของภาคสุขภาพในระดับโลกสูงถึงร้อยละ 83 มาจากห่วงโซ่อุปทาน ดังนั้น การเสริมสร้างห่วงโซ่อุปทานด้านการดูแลสุขภาพที่มีคาร์บอนต่ำและมีความสามารถในการรับมือกับการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศจึงมีความสำคัญอย่างยิ่ง     ทั้งในด้านการลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกและการสร้างหลักประกันความต่อเนื่องของการให้บริการด้านสุขภาพ   Health systems rely heavily on both local and global supply chains for …

ENVI Mahidol เปิดตัวโครงการ “ธงแดงแจ้งฝุ่น: ระบบเฝ้าระวังค่าฝุ่นละอองโดยชุมชนเพื่อสิ่งแวดล้อมยั่งยืน”

ENVI Mahidol เปิดตัวโครงการ “ธงแดงแจ้งฝุ่น: ระบบเฝ้าระวังค่าฝุ่นละอองโดยชุมชนเพื่อสิ่งแวดล้อมยั่งยืน” วันที่ 26 พฤศจิกายน 2568 คณะสิ่งแวดล้อมและทรัพยากรศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล จัดประชุมชี้แจงและเปิดตัวโครงการ “ธงแดงแจ้งฝุ่น: ระบบเฝ้าระวังค่าฝุ่นละอองโดยชุมชนเพื่อสิ่งแวดล้อมยั่งยืน” ณ ห้องประชุมเทศบาลตำบลศาลายา อำเภอพุทธมณฑล จังหวัดนครปฐม โดยได้รับการตอบรับจากผู้บริหารท้องถิ่น ผู้นำชุมชน และประชาชนในพื้นที่ที่เข้าร่วมอย่างคึกคักตลอดงาน พิธีเปิดได้รับเกียรติจากคุณอิทธิพงศ์ จักษ์ตรีมงคล นายอำเภอพุทธมณฑล ทำหน้าที่ประธานในพิธี และร่วมปักธงลงบนฐานอุปกรณ์ ENVI NOSE ซึ่งเป็นสัญลักษณ์ของการเริ่มต้นระบบแจ้งเตือนคุณภาพอากาศอย่างเป็นทางการ โดยมีนางสาววรรณรดา เลิศลบ รองนายกเทศมนตรีตำบลศาลายา เข้าร่วมในนามผู้แทนนายกเทศมนตรี พร้อมด้วยคุณมารุต แสวงสุข สมาชิกองค์การบริหารส่วนจังหวัดเขตอำเภอพุทธมณฑล และผู้บริหารคณะสิ่งแวดล้อมและทรัพยากรศาสตร์ ร่วมถ่ายภาพในพิธีเปิดเพื่อประกาศการเดินหน้าของโครงการอย่างเป็นรูปธรรม โครงการนี้ถูกริเริ่มขึ้นเพื่อตอบโจทย์ปัญหาฝุ่นละอองขนาดเล็ก PM2.5 ซึ่งเป็นวิกฤตด้านคุณภาพอากาศที่ส่งผลกระทบต่อสุขภาพของประชาชน โดยเฉพาะกลุ่มเปราะบาง คณะสิ่งแวดล้อมฯ ได้พัฒนาอุปกรณ์ตรวจวัดฝุ่นต้นทุนต่ำชื่อ “ENVI NOSE” สำหรับใช้ในระดับชุมชน โดยอุปกรณ์มีคุณสมบัติเด่น ได้แก่ การใช้พลังงานจากแผงโซลาร์เซลล์ สามารถติดตั้งภายนอกอาคารได้ มีระบบชดเชยความชื้นอัตโนมัติ และให้ผลการวัดที่มีความแม่นยำสูง โดยมีค่าคลาดเคลื่อนเฉลี่ยประมาณ 4% …

การเสริมสร้างความยืดหยุ่นของโครงสร้างพื้นฐานผ่านเครื่องมือการตัดสินใจบนฐานความเสี่ยง Advancing Infrastructure Resilience through Risk-Informed Decision Tools

การเสริมสร้างความยืดหยุ่นของโครงสร้างพื้นฐานผ่านเครื่องมือการตัดสินใจบนฐานความเสี่ยงAdvancing Infrastructure Resilience through Risk-Informed Decision Tools ภายใต้บริบทของการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศที่ทวีความรุนแรงเพิ่มขึ้น และความถี่ของภัยพิบัติที่ปรากฏชัดเจนมากยิ่งขึ้น ระบบโครงสร้างพื้นฐานจำเป็นต้องได้รับการออกแบบและบริหารจัดการให้มีความยืดหยุ่น เพื่อสนับสนุนการพัฒนาที่ยั่งยืนอย่างมีประสิทธิผล โครงสร้างพื้นฐานเป็นฐานรองรับ มากถึงร้อยละ 92 ของเป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืน (SDGs)  ความเสียหายของโครงสร้างพื้นฐานอันเกิดจากแรงกระแทก (shocks) และแรงกดดัน (stresses) ส่งผลให้บริการสาธารณะที่จำเป็นเกิดการหยุดชะงัก และก่อให้เกิดค่าใช้จ่ายด้านการดำเนินงานที่สูงขึ้น โดยมีมูลค่าความสูญเสียเฉลี่ยทั่วโลกกว่า 700 พันล้านดอลลาร์สหรัฐต่อปี ซึ่งประเทศรายได้ต่ำและปานกลาง (LMICs) เป็นผู้รับภาระความสูญเสียคิดเป็นสัดส่วน ร้อยละ 54   As climate change speeds up and disasters happen more often, infrastructure systems need to be more resilient for sustainable development.  Infrastructure underpins 92% of …

การจัดการช่องว่างทางการเงินด้านสภาพภูมิอากาศของประเทศไทย : แนวทางสู่อนาคตคาร์บอนสุทธิเป็นศูนย์ Addressing Thailand’s Climate Finance Gap: Approaches for Achieving a Net-Zero Future

การจัดการช่องว่างทางการเงินด้านสภาพภูมิอากาศของประเทศไทย : แนวทางสู่อนาคตคาร์บอนสุทธิเป็นศูนย์ Addressing Thailand’s Climate Finance Gap: Approaches for Achieving a Net–Zero Future   ประเทศไทยกำลังอยู่ในช่วงหัวเลี้ยวหัวต่อที่สำคัญของการพัฒนาระบบการเงินด้านสภาพภูมิอากาศ กระแสการลงทุนในปัจจุบันแม้จะมีแนวโน้มเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง แต่ยังไม่เพียงพอต่อการบรรลุเป้าหมายของประเทศในการลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกลงได้มากถึงร้อยละ 33 แบบไม่มีเงื่อนไข และร้อยละ 40 ภายในปี พ.ศ. 2573 ภายใต้การสนับสนุนจากนานาชาติ ตลอดจนการมุ่งสู่ความเป็นกลางทางคาร์บอนภายในปี                  พ.ศ. 2593 นอกจากนี้ รัฐบาลได้ประกาศปรับเป้าหมายการปล่อยก๊าซเรือนกระจกสุทธิเป็นศูนย์จากปี             พ.ศ. 2608 มาเป็นปี พ.ศ. 2593 ซึ่งสะท้อนให้เห็นถึงการเปลี่ยนแปลงเชิงนโยบายครั้งสำคัญภายใต้การบริหารงานชุดใหม่ และแสดงถึงความมุ่งมั่นของประเทศในการขับเคลื่อนเศรษฐกิจคาร์บอนต่ำและยั่งยืน              มากยิ่งขึ้น  Thailand is at a critical turning point in its climate finance journey. Current investment flows, while …

ENVI Mahidol เข้าพบอำเภอพุทธมณฑล หารือแนวทางพัฒนาการท่องเที่ยวแบบคาร์บอนต่ำ

วันที่ 30 ตุลาคม 2568 รองศาสตราจารย์ ดร.กิติกร จามรดุสิต คณบดีคณะสิ่งแวดล้อมและทรัพยากรศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล พร้อมด้วยคณะผู้บริหารและคณาจารย์ เข้าพบ คุณอิทธิพงศ์ จักษ์ตรีมงคล นายอำเภอพุทธมณฑล ณ ที่ว่าการอำเภอพุทธมณฑล จังหวัดนครปฐม เพื่อหารือแนวทางความร่วมมือด้าน “การพัฒนาการท่องเที่ยวแบบคาร์บอนต่ำ (Low Carbon Tourism)” และการให้ความรู้เรื่อง คาร์บอนฟุตพริ้นท์ (Carbon Footprint) แก่ชุมชนในพื้นที่ ในการหารือครั้งนี้ คณะสิ่งแวดล้อมฯ ได้เสนอแนวทางการบูรณาการองค์ความรู้ด้านการจัดการทรัพยากรธรรมชาติ การประเมินคาร์บอนฟุตพริ้นท์ และการจัดการสิ่งแวดล้อมเชิงพื้นที่ เพื่อร่วมกันขับเคลื่อนการท่องเที่ยวของอำเภอพุทธมณฑลให้สอดคล้องกับเป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืน (Sustainable Development Goals: SDGs) การพบหารือดังกล่าวเป็นอีกหนึ่งกิจกรรมสำคัญภายใต้พันธกิจของคณะสิ่งแวดล้อมฯ ที่มุ่งสร้างเครือข่ายความร่วมมือกับหน่วยงานภาครัฐและท้องถิ่น เพื่อร่วมกันขับเคลื่อนแนวทางการพัฒนาสังคมอย่างยั่งยืน และสร้างพื้นที่ต้นแบบด้านการท่องเที่ยวที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อมในจังหวัดนครปฐม

อบรมเชิงปฏิบัติการ ครั้งที่ 1 เรื่อง ความเข้าใจและการกำหนดขอบเขตคาร์บอนฟุตพริ้นท์ขององค์กร ณ บริษัท ครีเอเชียมิลล์ จำกัด    

รองศาสตราจารย์ ดร.กิติกร จามรดุสิต คณบดีคณะสิ่งแวดล้อมและทรัพยากรศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล พร้อมคณะวิจัย ได้แก่ ดร.ภาณุวัฒน์ ประเสริฐพงษ์  ดร.อภิสิทธิ์ ภาสดา ดร.ชิษณุพงศ์ ประทุม และนางสาววิมลสิริ เทียมรักษ์  ได้จัดอบรมเชิงปฏิบัติการ ครั้งที่ 1 เรื่อง ความเข้าใจและการกำหนดขอบเขตคาร์บอนฟุตพริ้นท์ขององค์กร เมื่อวันที่ 24 ตุลาคม พ.ศ. 2568 ณ บริษัท ครีเอเชียมิลล์ จำกัด     (CRE ASIA MILL COMPANY LIMITED)                โดยมีนายอัมพน ลิมนิยกุล รองผู้จัดการของบริษัทและคณะทำงาน ให้การต้อนรับและนำสำรวจภาคสนามในพื้นที่ของบริษัท เพื่อระบุแหล่งกำเนิดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกไว้เป็นข้อมูลในการประเมินก๊าซเรือนกระจกในขั้นตอนถัดไป

ภาพรวมของระบบการกำหนดราคาคาร์บอน: สถานการณ์ทั่วโลกและบริบทของประเทศไทย (Policy Lab Brief: An Overview of Carbon Pricing: Global Status and Thailand Context)

ภาพรวมของระบบการกำหนดราคาคาร์บอน: สถานการณ์ทั่วโลกและบริบทของประเทศไทย          (Policy Lab Brief:  An Overview of Carbon Pricing: Global Status  and Thailand Context) การกำหนดราคาคาร์บอน (Carbon Pricing) เป็นกลไกทางเศรษฐศาสตร์ที่มีบทบาทสำคัญในการสร้างสมดุลระหว่างต้นทุนของการใช้เชื้อเพลิงหรือกระบวนการที่มีการปล่อยคาร์บอนสูง กับต้นทุนทางสังคมจากการปล่อยก๊าซเรือนกระจก (GHG) ในขณะที่ความพยายามระดับโลกในการรับมือกับการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศกำลังทวีความเข้มข้นมากขึ้น ระบบการกำหนดราคาคาร์บอนที่ออกแบบอย่างเหมาะสมสามารถเพิ่มประสิทธิภาพทางเศรษฐกิจ กระตุ้นนวัตกรรมทางเทคโนโลยี และช่วยลดการใช้จ่ายภาครัฐ ทั้งยังเป็นเครื่องมือเชิงนโยบายสำคัญที่สนับสนุนการลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกอย่างยั่งยืน รายงานฉบับนี้นำเสนอแนวโน้มของการกำหนดราคาคาร์บอนในระดับโลก ประเภทของเครื่องมือกำหนดราคาคาร์บอน และการประยุกต์ใช้ในบริบทของประเทศไทย Carbon pricing is growing critical to balance the cost of utilizing carbon-intensive fuels or processes with societal costs and minimize greenhouse gas (GHG) emissions as global …

การเสริมสร้างความเข้มแข็งของข้อตกลงที่ประเทศกำหนดขึ้นเอง (Nationally Determined Contributions: NDCs) ผ่านปฏิบัติการด้านสภาพภูมิอากาศในเขตเมือง (Urban Climate Action)

Strengthening Nationally Determined Contribution (NDCs) through Urban Climate Action การเสริมสร้างความเข้มแข็งของข้อตกลงที่ประเทศกำหนดขึ้นเอง (Nationally Determined Contributions: NDCs) ผ่านปฏิบัติการด้านสภาพภูมิอากาศในเขตเมือง  เมืองมีบทบาทสำคัญอย่างยิ่งในการรับมือกับวิกฤตสภาพภูมิอากาศ เมืองต่างๆ มีส่วนในการปล่อยก๊าซเรือนกระจก (GHG) ทั่วโลกมากกว่า 70% และมีการใช้พลังงานมากถึง 78% ของโลก นอกจากนี้ เมืองยังมีความอ่อนไหวต่อความเสี่ยงด้านสภาพภูมิอากาศ เช่น อุทกภัย ภาวะความเครียดจากความร้อน และระดับน้ำทะเลที่สูงขึ้น (IPCC AR6, 2023, อ้างถึงใน UN-Habitat, 2025) นโยบายด้านสภาพภูมิอากาศระดับชาติยังคงมีข้อจำกัดในการผนวกรวมประเด็นของเมืองเข้าไป ผลการวิเคราะห์ข้อตกลงที่ประเทศกำหนดขึ้นเอง (NDCs) ฉบับที่สอง พบว่า 73% มีเนื้อหาเกี่ยวกับเมืองในระดับต่ำหรือปานกลางเท่านั้น ในขณะที่มีเพียง 27% ที่มีข้อผูกพันเชิงพื้นที่อย่างเป็นรูปธรรม (UNDP, UN-Habitat & SDU.Resilience, 2024)   Cities play a …

ร่วมหารือการพัฒนาองค์ความรู้ด้านการประเมินคาร์บอนฟุตพริ้นท์กับเทศบาลเมืองไร่ขิง

ผู้บริหารและบุคลากร ENVI Mahidol เข้าพบนายกเทศมนตรีเมืองไร่ขิง ร่วมหารือการพัฒนาองค์ความรู้ด้านการประเมินคาร์บอนฟุตพริ้นท์ 13 สิงหาคม 2568 เวลา 13.00 – 16.00 น. ผู้บริหารและบุคลากรคณะสิ่งแวดล้อมและทรัพยากรศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล นำโดย รองศาสตราจารย์ ดร.กิติกร จามรดุสิต คณบดี พร้อมด้วย รองศาสตราจารย์ ดร.นพพล อรุณรัตน์ รองคณบดีฝ่ายวิจัยและบริการวิชาการ ดร.ชิษณุพงศ์ ประทุม ผู้อำนวยการศูนย์วิจัยและฝึกอบรมนิเวศวิทยาอุตสาหกรรม และบุคลากรของคณะฯ เข้าพบ ดร.วุฒิชัย วังพรม นายกเทศมนตรีเมืองไร่ขิง และนางวรรณภา ร.ฤทธิ์บุญ ปลัดเทศบาลเมืองไร่ขิง เพื่อหารือแนวทางการดำเนินงานร่วมกันในการพัฒนาองค์ความรู้ด้านการประเมินคาร์บอนฟุตพริ้นท์ในระดับองค์กรและการบริหารจัดการทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมอันจะเป็นประโยชน์ต่อการวางแผนพัฒนาท้องถิ่นในอนาคต ซึ่งการประชุมหารือดังกล่าวเป็นส่วนหนึ่งของโครงการห้องทดลองเชิงนโยบาย (Policy Lab) มีวัตถุประสงค์สำคัญในการดำเนินงานเพื่อสร้างความตระหนักรู้ด้านการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ ครอบคลุมการประเมินการปล่อยก๊าซเรือนกระจกสำหรับกลุ่มเกษตรกรและอุตสาหกรรมนำร่องในพื้นที่จังหวัดนครปฐมและลำปาง รวมถึงร่วมกันดำเนินงานเพื่อพัฒนาแผนการลดก๊าซเรือนกระจก และส่งเสริมการเพิ่มจำนวนผู้เชี่ยวชาญด้านการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศในมหาวิทยาลัยมหิดลการประชุมดังกล่าวจัดขึ้น ณ สำนักงานเทศบาลเมืองไร่ขิง ตำบลไร่ขิง อำเภอสามพราน จังหวัดนครปฐม

กลไกการปรับราคาคาร์บอนข้ามพรมแดน (CBAM) และผลกระทบที่อาจเกิดขึ้นกับประเทศไทย

Carbon Border Adjustment Mechanism (CBAM) and Its Implications for Thailand   ความเข้าใจเกี่ยวกับกลไกการปรับราคาคาร์บอนข้ามพรมแดน (CBAM)           สหภาพยุโรปได้ริเริ่มใช้กลไกการปรับราคาคาร์บอนข้ามพรมแดน (Carbon Border Adjustment Mechanism: CBAM) ภายใต้กรอบของ European Green Deal ซึ่งเป็นเครื่องมือเชิงนโยบายด้านสภาพภูมิอากาศที่มีเป้าหมายในการลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกโดยการกำหนดราคาคาร์บอนให้แก่สินค้านำเข้าที่มีคาร์บอนเข้มข้น เพื่อให้เทียบเท่ากับราคาคาร์บอนของสินค้าที่ผลิตภายในสหภาพยุโรป กลไกการปรับราคาคาร์บอนข้ามพรมแดน (CBAM) ครอบคลุมผลิตภัณฑ์หลัก 6 ประเภท ได้แก่ เหล็กและเหล็กกล้า อะลูมิเนียม ปุ๋ย ซีเมนต์ ไฟฟ้า และไฮโดรเจน นอกจากนี้ ยังรวมถึงสินค้าปลายน้ำบางประเภท เช่น สายเคเบิลอะลูมิเนียมและตัวยึดเหล็ก (European Commission, 2025) Understanding the Carbon Border Adjustment Mechanism (CBAM) The European Union has …